هیدروتراپی ( آب درمانی )
آبدرمانی درونی : که همان نوشیدن آب برای درمان اختلالات فیزیكی و فیزیولوژیكی بدن است.
آبدرمانی بیرونی : به هر نوع استفاده بیرونی و غیر نوشیدنی آب برای درمان گفته می شود مثل استفاده از فشار آب گرم در جکوزی و ماساژدادن با آب گرم در حمام های مختلف و سرد و گرم درمانی و نیز حمام متضاد(CONTRAST BATH) و نظائر آن که آنچه در اینجا مورد بحث ماست همین مورد دوم است .
كاربرد حمام آب برای درمان، به آغاز ثبت تاریخ توسط بشر بازگشته و ردپای كاربرد آن در تمامی ملل و فرهنگ های مختلف جهان به چشم می خورد. (از هیسوكراتها گرفته كه در قرون چهارم و پنجم پیش از میلاد از آب سرد و گرم برای درمان بیماریهای گوناگون استفاده می كردند تا رومی ها كه یك قرن پس از میلاد در طول امپراطوریهای خود حمام های درمانی بسیاری ساخته و از آن بهره مند شده اند.) ژاپنی ها نیز از حمام های سنتی از زمان قدیم تا عصر مدرن حاضر استفاده می كنند. كاربرد چشمه های آب گرم قدیمی نیز در اواخر قرن نوزدهم در اروپا و به فاصله اندكی در ایالات متحده رایج گردید. آنچه سبب گردید تا برای هیدروتراپی بیش از پیش نقش درمان كننده و توانبخشی در بیماریهای مختلف قائل گردند، شیوع اپیدمی بیماری فلج اطفال در سال های 1940 تا 1950 بود، هنگامی كه خواهر كنی (Kenny) یكسری فعالیت ها در محیط آب را به عنوان جزوی از برنامه درمانی خود برای بهبود عوارض جسمی ناشی از بیماری به حساب آورد و دریافت كه خواص منحصر به فرد محیط آب این امكان را به بیمار ناتوان از نظر قدرت بدنی می دهد تا طیف وسیعی از تمرینات درمانی را با سهولت و امنیت بیشتر در مقایسه با محیط خشك انجام دهد. بدین ترتیب خواص فیزیكی ویژه آب كه شامل گرمای ویژه بالا و در نتیجه امكان انتقال و قابلیت هدایت دمایی، شناوری، مقاومت و فشار هیدرواستاتیك در ایجاد كیفیت درمانی آن موثر هستند. پاك كنندگی نیز از دیگر ویژگی های این مایع حیاتی است. این خصیصه سودمند هیدروتراپی موجب كاهش میزان باكتری و برداشتن لایه های مرده بافت در روند مراقبت و معالجه زخم ها می شود و در نهایت به كنترل درد و تغییر برانید نیروی عضلانی و كاهش صدمات تورم زا طی ورزش می توان اشاره نمود.
استفاده از هیدروتراپی به صورت غوطه وری در آب كه شامل استفاده از ویرپول، هابارد تانك، حمام متضاد یا استخر ورزش می باشد و یا به وسیله روش های غیر غوطه وری كه از طریق استفاده از دوش ویژه می باشد امكان پذیر است. غوطه وری در آب دربرگیرنده دامنه وسیعی از فواید فیزیولوژی است و تاثیرات سودمندی برای سیستم كلیوی، عضلانی اسكلتی، تنفسی و قلبی و عروقی دارد. از طرفی در این روش خطراتی نظیر افزایش عفونت و غرق شدگی وجود دارد كه نباید از نظر دور داشت. روش های بدون غوطه ور شدن هم بیشتر به لحاظ پاك كنندگی آن در زخم های باز مورد استفاده قرار می گیرد. این شیوه درمانی در صورت نیاز در تركیب با سایر درمان های فیزیوتراپی به كار برده می شود.
در نهایت به جهت بهینه ساختن نتیجه درمان های هیدروتراپی طراحی نقشه درمانی و انتخاب تجهیزات با در نظر گرفتن دقیق فوائد و خطرات احتمالی انجام می گردد و تمامی پیش احتیاطات مناسب (از جمله استفاده از سیستم های ضد عفونی كننده بسیار پیشرفته مانند فیلترهای مخصوص، روند كلر زنی و استفاده از اشعه ماوراء بنفش كه در هر ساعت چندین بار عمل تصفیه و ضدعفونی را انجام می دهد) برای ایجاد محیطی استریل و كاربرد بهتر این روش درمانی با دقت هر چه تمام تر صورت می گردد.
هیدروتراپی 2 نوع است
1- هیدروتراپی عمومی 2- هیدروتراپی عضوی
در هیدروتراپی عمومی : به طور معمول تمام بدن ( به جز سر و گردن ) بیمار در آب قرار می گیرد.
در هیدروتراپی عضوی: فقط همان عضوی كه دچار ضایعه شده است در آب قرار می گیرد.
در هیدروتراپی ، یك قسمت یا تمام بدن (بستگی به مورد دارد) به دفعات گرم و سرد می شود با این كار گردش خون در عروق تسهیل می گردد. هیدروتراپی به روشهای مختلفی اجرا می شود. درهیدروتراپی به كمك دوش از سوراخهای ریز آن آب با فشار به اعضاء و اندامها برخورد می کند و باعث تحریك اعصاب ، حركات عضلات و تسهیل جریان خون در عروق می شود و در جکوزی با قرار دادن عضو در مقابل فشار آب میتوان ضمن ایجاد موارد فوق به کاهش درد عضو و رفع خستگی ناشی از فشار تمرینات ورزشی بهره برد.
چندین تمرین برای دردهای مفصلی و عضلانی دراستخر :
تمرین (1)
این حركت در محل كم عمق استخر در جایی كه آب تا ناحیه سینه قرار دارد،انجام شود. حركات با تكیه دادن بدن به دیوار استخر آغاز می شود و همزمان با راه رفتن موزون در آب دستها حول محور شانه از عقب به حركت در می آید که ضمن افزایش جریان خون بدن را برای سایر تمرینات آماده می سازد.
تمرین (2)
شخص در حالی كه یك پای خود را ثابت نگه می دارد ، پای دیگر را به اندازه نیم متر به جلو می برد و سپس به حالت اول خود باز می گرداند و با پای دیگر حرکت را ادامه می دهد. این حرکت ضمن تقویت ماهیچه جلو ران (همسترینگ) باعث از بین رفتن تدریجی محدودیت مفاصل لگن خواهد شد.
تمرین (3)
شخص در حالی كه یك پای خود را ثابت نگه می دارد، پای دیگر را به اندازه نیم متر به عقب می برد و سپس به حالت اول خود باز می گرداندو این حرکت را با پای دیگر ادامه میدهد. این حرکت باعث تقویت عضلات پشت ران گردیده و درد و محدودیت را در این مفصل تدریجا از بین خواهد برد.
تمرین (4)
شخص در حالت ایستاده دو دست را بر دیوار استخر تكیه داده ، سپس یك پا را از عقب به اندازه یك زاویه 90 درجه بالا می آورد. در این حالت پا بعد ازطی یک نیم دایره به حالت اول برمی گردد. این حرکت باعث کشش در تاندونهاو ماهیچه اندام تحتانی بخصوص ران و ساق گردیده و درد و محدودیت را در مفاصل لگن و تا حدودی کمر از بین خواهد برد.
تمرین (5)
شخص با حالت ایستاده دو دست را بر دیواره استخر تكیه داده سپس یك پا را از ناحیه زانو خم كرده و به طرف بالا می آورد و سپس در همان حال آن را صاف می كند و به جای اول خود باز می گرداند و همین عمل را با پای دیگر نیز تکرار میکند. این حرکت باعث کاهش درد و محدودیت در مفصل زانو و تقویت عضلات همسترینگ خواهد شد.
تمرین (6)
شخص در محل كم عمق استخر قرار می گیرد و در حالی كه یك پا ثابت می ماند پای دیگر از زانو خم شده و بعد از تشكیل یك زاویه قائمه مجددا" راست شود و به جای اول خود بازمی گردد و همین عمل در مورد پای دیگر نیز انجام می شود که باعث تقویت ماهیچه های پشتی ران گردیده و بدون ایجاد فشار در مفصل زانو ماهیچه ساق را نیز تقویت خواهد کرد.
تمرین(7)
شخص در محل كم عمق استخر یك دست را بر دیوار استخر تكیه داده و دست دیگر را در امتداد آن معلق روی آب قرار می دهد و حركت پا به گونه ای است كه یك پا ثابت می ماند و پای دیگر بدون خم شدن زانو در جهت طرفین بدن باز و بسته می شود.این حركت برای پای دیگر نیز در جهت مخالف باید انجام شود. این حرکت ضمن افزایش گردش خون در هر دو دست باعث کاهش تدریجی محدودیت لگن و افزایش قدرت در عضلات شانه ، بازو و سایر عضلات ریز در اندام فوقانی و عضلات کناری لگن خواهد شد.
تمرین (8)
شخص در حالی كه با دستهای باز لبه استخر را در اختیار دارد ، خود را به دیواراستخر می چسباند و یك پای خود را از زانو به طرف بالا خم می كند و سپس در حالی كه پا را رفته رفته باز می نماید ، با پیمودن یك نیم دایره به سمت داخل دوباره به حالت اولیه خود باز می گرداند .این حركت به همین شكل برای پای دیگر نیز انجام می شود که بدون ایجاد فشار در ناحیه کمر باعث کشیدگی عضلات داخلی پا و رفع محدودیت و درد خواهد شد.
تمرین (9)
شخص از پشت به دیوار استخر می چسبد و با دستهای باز لبه استخر را می گیرد. سپس زانو را در حالت بالا كشیدن به سمت داخل بدن خم می كند، آنگاه با یك چرخش دایره وار به سمت خارج آن را به حالت اول خود باز می گرداند همین كار را برای پای دیگر نیز انجام می شود که موجب تقویت عضلات داخلی ران و کشش عضلات خارجی ران خواهد شد.
تمرین (10)
شخص در حالتی كه دو دست را به دیواره استخر تكیه می دهد، یك پا را ثابت نگه داشته و پای دیگر را به اندازه ای از جلو به بالا خم می كند كه با تنه خود یك زاویه 90 درجه درست كند.آنگاه در حالیكه پا را در جهت طرفین بدن به چرخش در آورد به حال اول خود باز می گرداند و با پای دیگر همین كار را انجام می دهد.این حرکت باعث از بین رفتن محدودیت در ناحیه لگن خواهد شد.
تمرین (11)
در این حركت شخص دستها خود را به صورت باز به لبه استخر می گیرد و یك پای خود را ثابت روی زمین نگه می دارد، آنگاه پای دیگر را بدون خم شدن زانو به دور پای ثابت به چپ و راست به حركت در می آورد که باعث کشش کلی در مفصل لگن و تقویت عضلات کمری خواهد شد.
تمرین (12)
شخص در كنار دیواراستخرمی ایستد و دستهای خود را به لبه استخر می گیرد ، سپس زانو را به بالا خم می كند و یك بار از سمت راست و بار دیگراز سمت چپ به حالت اول باز می گرداند.این كار باید در دفعات پی در پی وبه كرات انجام گیرد که موجب تقویت عضلات شکمی ، پهلو و کمری و حتی عضلات سرشانه و زیر بغل خواهد شد.
تمرین (13)
شخص از پشت به دیواره استخر با دو دست باز بر روی آبریز استخر تكیه داده و هر دو پا را از زانو خم كرده و به سمت بالا می آورد و به جای خود باز می گرداند در این حالت باسن و پشت شخص باید با بدنه استخر تماس داشته باشد که ضمن اصلاح تدریجی قوس کمر عضلات شکم را نیز تقویت خواهد کرد. این تمرین در افراد با دردهای شدید کمری و بعد از اعمال جراحی کمر توصیه نمی شود.
تمرین (14)
شخص در نقطه ای از استخر قرار می گیرد كه آب تا زیر سینه او باشد وسپس دو دست را بالا برده در حالی كه بدن ثابت است ، دستها را حول محور شانه از عقب به جلو به چرخش در می آورد و این كار به همین ترتیب ادامه می یابد که باعث تقویت عضلات ساعد و اصلاح انحنای کتف (قوز) خواهد شد.
تمرین (15)
در حالی كه شخص با هر2 دست بدنه استخر را در اختیار دارد ، زانوهای خود را خم كرده و پنجه دو پا را بالا می آورد و روی دیوار استخر قرار می دهد ، سپس در حالی كه دستها ثابت می ماند زانو ها را به دفعات خم و راست می كند که باعث اصلاح تدریجی گودی کمر گردیده و ضمن کشش تاندونهای اندام تحتانی بخصوص تاندون آشیل خواهد شد. این تمرین در افراد با دردهای شدید کمری و بعد از اعمال جراحی کمر توصیه نمی شود.
تمرین (16)
در این حركت شخص بوسیله 2 حلقه نجات خود را روی آب شنا ور نگه می دارد ، سپس زانوهای خود را به بالا خم كرده و به چپ و راست به چرخش در می آورد که ضمن ایجاد کشیدگی در مفصل شانه و کپسول باعث ایجاد کشیدگی در عضلات کمری و رفع تدریجی محدودیت مفصل لگن خواهد شد.
وبلاگ ورزشی